تکنولوژی اطلاعاتی در خدمت فقرا

مریم امیری
Maryam Amiri, Tehran Community Manager

بخش هایی از شهر که محل اسکان فقرا و کم درآمدهاست، معمولا آخرین مکانی است که تکنولوژی های روز به آنجا میرسد. به عنوان مثال در حالی که سیستم فاضلاب شهری تهران با هزینه بسیار بالا در حال اجراست، مناطق حاشیه شهر هنوز به سختی از آب آشامیدنی با کیفیت برخوردارند و فاضلاب شهری به همان شیوه های سنتی و غیربهداشتی جمع آوری میشود. در رابطه با سیستم حمل و نقل عمومی پیشرفته نیز وضعیت به همین منوال است. در حالی که خطوط مترو و اتوبوس باکیفیت بر زندگی فقرای شهری تاثیر غیرقابل انکاری دارد، اما ساکنان سکونتگاههای غیررسمی پیرامون تهران هنوز دسترسی مناسبی به این خدمات ندارند و هر روزه حدود 5 ساعت زمان را در رفت و آمد میان محل کار و زندگی خودشان از دست میدهند.هزینه این مسافرت ها نیز غالبا بالاست و بخش قابل توجهی از درآمد خانوار فقیر را میبلعد.

با این وجود این افراد به روشهای دیگر از تکنولوژی های روز بهره میبرند. به ویژه دولت در سالهای اخیر از تکنولوژی های اطلاعاتی برای اجرای طرح های بزرگ ملی در رابطه با اقشار کم درآمد استفاده کرده است. طرح «بیمه سلامت همگانی» یکی از این طرح هاست. این برنامه برپایه جمع آوری آنلاین اطلاعات خانوارهای کم درآمد که از هیچ نوع پوشش بیمه ای برخوردار نیستند طراحی شده است. برای این منظور پایگاه اطلاعاتی تهیه شده است که خانوارها برای دریافت بیمه سلامت باید در آن ثبت نام کنند.

یکی از پیامدهای اجرای اصلاح ساختاری در دو دهه اخیر در ایران، کاهش امنیت شغلی و کاهش درآمد خانوار است که فارغ از جنبه های دیگر از یک سو پوشش بیمه ای را بسیار محدود کرده است ( آمار) و از سوی دیگر هزینه های درمان را برای کم درآمدها کمرشکن کرده است. این دو امر بخش بهذپداشت و درمان را در ایران در سالهای اخیر با بحران مواجه کرده است. به طوری که گفته میشود اغلب خانوارهای ایرانی که یکی از اعضای آنها به سرطان مبتلا شود (شمار مبتلایان به سرطان به صورت جهشی در حال افزایش است)، از نظر اقتصادی به زیر خط فقر سقوط خواهد کرد. این بحران دولت را بر آن داشت تا طرح بیمه سلامت را اجرا کند. در این طرح بیمه شدگان هیچ وجهی بابت بیمه نمیپردازند و همه آن را دولت متقبل خواهد شد.

ثبت نام در این طرح به صورت آنلاین و بدون نیاز به مراجعه حضوری به مراکز مربوطه صورت میگیرد. البته پوشش اینترنت برای افراد کم درآمد در ایران بسیار محدود است و غالبا این افراد برای ثبت ام ناچارند به کافی نت ها مراجعه کنند. با این همه این روش در مقایسه با مراجعه به ادارات دولتی و بوروکراسی طاقت فرسای حاکم بر آنها بسیار سهل تر است. پس از ثبت نام اولیه و بررسی مدارک، اط طریق پیامک به متقاضی اعلام میشود که وارد طرح بیمه سلامت شده و میتواند دفترچه خود را از باجه های پیشخوان دولت که پراکندگی مناسبی در سطح شهر دارند، دریافت کند.

وزارت بهداشت ایران در اردیبهشت ماه 1393 اعلام کرده بود که بین 9 تا 11 میلیون نفر در ایران فاقد بیمه درمانی هستند، یعنی حدود 50 درصد ساکنان حاشیه کلانشهرها که به علت نداشتن مشاغل رسمی و پایین بودن توان مالی، تحت پوشش هیچ بیمه ای قرار ندارند این میزان در مناطق روستایی و عشایری درصد بسار بالاتری است.

بانک مرکزی اکنون در تلاش است وام های رهنی دیگری از طریق بخش بانکی فراهم کند. وام هایی که مستقیما به خریداران مسکن پرداخت خواهد شد و قرار است بخش عمده هزینه مسکن را پوشش دهد. همچنین بازار رهن ثانویه نیز در این طرح به کار گرفته خواهد شد. در این طرح جدید بسیار مهم است که مدل هایی به کار گرفته شود که ذاتا تورم زا نباشد. در این صورت داستان دوباره تکرار خواهد شد.

Photo: Salamat News

Permalink to this discussion: http://urb.im/c1501
Permalink to this post: http://urb.im/ca1501tep