Áp dụng GIS trong quy hoạch trạm cứu hỏa đô thị: Giành lấy từng phút quý giá

Tam Nguyen, Người quản lý cộng đồng tại thành phố Hồ Chí Minh
Hồ Chí Minh, 11 Tháng Ba 2015

1.426 là số vụ tai nạn liên quan đến cháy nổ xảy ra trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh trong năm 2014, theo báo cáo thường niên của Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy TP. Hồ Chí Minh. Với dân cư đông đúc cùng nhiều kho hàng và khu ổ chuột chật chội, TP. HCM luôn đối mặt với hiểm hoạ cháy, đe doạ cuộc sống và tài sản của người dân. Nhận thấy mối đe doạ này, một nhóm nghiên cứu quyết định hỗ trợ các chiến sĩ PCCC rút ngắn thời gian tác nghiệp bằng cách áp dụng công nghệ hệ thống thông tin địa lý (GIS).

Mối hiểm học từ lửa ngày càng lớn

Giai đoạn từ cuối năm cho đến những tháng đầu năm mới chính là mùa khô ở TP. HCM, thời gian mà tin tức về các thảm hoạ do lửa gây ra xuất hiện ngày càng nhiều. Trong số 1.426 vụ tai nạn nói trên, đã có 31 người chết, 34 bị thương, và thiệt hại tài sản lên đến 45 tỷ đồng. Hơn một nửa trong số đó (654 trường hợp, chiếm 50.54%) xảy ra ở các khu dân cư, đặc biệt là các khu vực đông dân của người lao động nghèo và người nhập cư.

Các khu dân cư này thường là các dãy phòng tạm san sát nhau, làm bằng vật liệu dễ cháy và chồng chất nhiều ve chai phê liệu. Nguy hiểm hơn, những căn phòng này đan xen giữa những con hẻm nhỏ hẹp quanh co, thường xuyên bị chặn bởi nhiều loại phương tiện, đó là chưa kể đến tình trạng thiếu hoàn toàn bình chữa cháy và các thiết bị phòng cháy chữa cháy khác. Những nơi này không chỉ "thân thiện" với lửa, mà còn hoàn toàn "không thân thiện" đối với xe chữa cháy và các nỗ lực cứu hộ.

Nhận thấy việc tái định cư và quy hoạch đô thị là một quá trình dài hơi, Truyện Phương Minh Tú, Khưu Minh Cảnh, Nguyễn Đức Tuấn, và nhóm của họ đã chọn cách cải thiện cơ sở vật chất phòng cháy chữa cháy hiện tại để đối mặt với thảm hoạ lửa. Dự án của nhóm nhắm đến việc quy hoạch trạm cứu hoả và lập bản đồ, nhằm đạt hiệu quả thời gian và kinh tế cao nhất khi đặt các trạm cứu hoả trong vùng nhiều nguy cơ cũng như khi lựa chọn tuyến đường cứu hộ.

Quy hoạch trạm cứu hỏa và lập bản đồ cứu hộ: một ứng dụng của GIS

Về mặt quy hoạch, nhóm thu thập thông tin về hoả hoạn từ các vụ cháy điển hình tại TP. HCM từ tháng 6 năm 2012 cho đến tháng 4 năm 2013, bao gồm "địa điểm tai nạn, nguyên nhân, vật liệu gây cháy, số lượng nhân viên cứu hỏa và xe cứu hoả đã tham dự, và các vị trí không gian của các vụ tai nạn". Từ cơ sở dữ liệu đó, nhóm xây dựng các thuật toán nhằm tìm ra phương án làm thế nào để càng ít trạm nằm gần càng nhiều điểm nóng càng tốt.

Về mặt thiết lập bản đồ, nhóm đã quyết định tập hợp các lớp bản đồ tồng hợp nhiều yếu tố khác nhau liên quan đến quá trình cứu hộ, cụ thể:

  • ớp bản đồ các trạm cứu hoả hiện tại, với tên và địa chỉ
  • Lớp bản đồ bệnh viện, với cách thức liên lạc và số điện thoại
  • Lớp bản đồ các nhà cung cấp điện, để ngắt nguồn cung cấp điện nhằm ngăn chặn nổ điện và cháy lan rộng
  • Lớp bản đồ văn phòng cảnh sát địa phương để hợp tác trong việc di tản dân cư

Các lớp được kết hợp để hỗ trợ việc chọn một kịch bản cứu hộ tốt nhất và nhanh nhất, kết hợp được các phòng ban khác nhau và nguồn lực sẵn có.

Đối với các độc giả quan tâm đến công nghệ, dự án này được dựa trên nền tảng ArcGIS 10, bao gồm cả ArcMap, ArcObject, Modelbuilder, ArcGIS Network Analyst và các công cụ khác được xây dựng trên nền tảng Microsoft (R) Visual Studio .NET 2010. Nhóm nghiên cứu cũng nhận định rằng, bên cạnh việc cải thiện hệ thống chữa cháy hiện tại, các bản đồ được xây dựng cũng đồng thời đóng góp vào các dự án dài hạn hơn trong quá trình quy hoạch đô thị, bởi bản đồ các khu đông dân cũng như các cơ quan dịch vụ an sinh xã hội đã được số hoá.

Permalink to this discussion: http://urb.im/c1503
Permalink to this post: http://urb.im/ca1503hcv