کارگران نماینده واقعی می خواهند

مریم امیری
Maryam Amiri, Tehran Community Manager

کارگران که در ایران همواره از فقیرترین اقشار جامعه بوده اند، به نوعی بی صداترین گروه نیز هستند. اندکی پس از انقلاب اسلامی ایران در سال 1357، همه تشکلهای کارگری ملغی اعلام شد و جای آنها را «شوراهای اسلامی کار» گرفت که کاملا دولتی بودند. به همین دلیل است که هر ساله، زمانی که شورای تعیین حداقل دستمزد برگزار میشود، نماینده کارگران آنقدر ضعیف است که قدرت چانه زنی با نماینده کارفرمایان و نماینده دولت را ندارد و حداقل دستمزد در ایران حداقل نیازهای یک خانواده کارگری را نمیتواند پاسخ دهد.

تجربه «سندیکای کارگران شرکت واحد تهران و حومه» مثال خوب و موفقی است از تلاش کارگران برای مقاومت در برابر چنین شرایطی. چگونه اين كارگران براي پيشبرد خواستههاي خود دست به ايجاد تشكلي بدون مجوز دولت و كارفرما زده و براي اين هدف چه مراحلي را طي كرده و با چه مشكلات و موانعي روبرو شده اند.

رانندهگان شركت واحد از اقشار پركار و كمدرآمد شهر تهران هستند. اكثريت آنها مستأجر هستند و در حاشيههاي تهران زندگي ميكنند؛ اين كارگران، روزانه هزاران نفر را در سطح شهر تهران جابهجا ميكنند، آنهم در شرايط غيراستاندارد آلودگي هوا، آلودگي صوتي، ترافيك و بسیاری معضلات دیگر این شهر و به همين دليل است که این کار را در دستهی «مشاغل سخت و زیانآور» قرار دادهاند. رانندهگان تمام ساعتهای كاریشان را به صورت مفید کار میکنند اما در عوض از كمترين حقوق و مزايا بهرهمند هستند.

تنها نماینده سیاسی این کارگران، مانند کارگران دیگر در ایران، تشکلی شبه دولتی به نام «شورای اسلامی کار» بود. کارگران برای انتخاب نمایندگان خود در این شورا حق انتخاب چندانی نداشتند و در عمل کسانی که از فیلترهای دولت عبور میکردند و موفق میشدند در شورا نماینده شوند، بیش از هر چیز پیگیر منافع شخصی خودشان بودند.

سندیکای کارگران شرکت واحد، برای اولین بار در سال 1347 شکل گرفته بود و پس از انقلاب 1357 منحل شد. اواخر سال 1383 بود که دو نفر از کارگران این شرکت (اسنلو و مددی) با استناد بر مقاولهنامههای ۸۷ و ۹۸ سازمان بينالمللیکار - که آزادی تشکلهای کارگری و پیمانهای دستهجمعی را برای کشورهای عضو این سازمان الزامی میداند – تصمیم گرفتند که با آگاهسازی و عضوگيري از رانندهگان و كارگران، اقدام به بازگشایي سنديكاي کارگران شركت واحد کنند. آنان در ابتدا شروع کردند به برگزاری کلاسهای آموزشی که کارگران را نسبت به حقوق خود آگاه می¬کرد. فعالیت های چهره به چهره برای عضوگیری نیز همزمان ادامه داشت. سرانجام علی رغم همه موانعی که دولت و پلیس ایجاد کردند، نخستین مجمع عمومی سندیکا در خرداد 84 (ژوئن 2005) برگزار شد. این سندیکا تا به امروز توانسته چند اعتصاب موفق ساماندهی کند. هرچند بسیاری از اعضای هیئت مدیره سندیکا بارها بازداشت شدند و چندین کارگر نیز از کار اخراج شدند. علی رغم همه دشواریها، مبارزه کارگران شرکت واحد، الهام بخش سایر کارگان در واحدهای خدماتی و صنعتی دیگر برای تشکیل سندیکا و برخورداری از نمایندگان واقعی و انتخابی شد.

 
Photo: Rahekargar and Kalame

Permalink to this discussion: http://urb.im/c1505
Permalink to this post: http://urb.im/ca1505tep