Giảm rào cản Hộ khẩu cho con em công nhân nhập cư

Tam Nguyen, Người quản lý cộng đồng tại thành phố Hồ Chí Minh
Hồ Chí Minh, 20 tháng tám 2015

Lao động nhập cư đã bắt đầu đổ vào TP.HCM, nơi được coi là thành phố của việc làm và cơ hội, kể từ những năm 1990. Hầu hết trong số họ mang con theo hoặc kết hôn và có con tại TP.HCM. Những đứa trẻ này gặp rất nhiều khó khăn khi sử dụng dịch vụ bảo hiểm y tế. Cho đến năm 2012, Ủy ban nhân dân TP. HCM ban hành Thông báo số 423/TB-VP dự định sẽ ngừng cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ em dưới 6 tuổi không có hộ khẩu TP. HCM.

Không Hộ khẩu - không tư cách pháp nhân

Công nhân nhập cư thắc mắc rằng, mặc dù họ không phải là dân thường trú ở đây, nhưng họ luôn đóng góp cho ngân sách thành phố thông qua thuế thu nhập giống như một người dân thường trú tại thành phố. Tại sao lại có sự phân biệt đối xử như vậy? "Với quy định nói trên, tôi phải về quê để làm thủ tục cấp thẻ BHYT cho con. Lương công nhân của hai vợ chồng tôi chỉ đủ trang trải sống tạm bợ qua ngày. Bây giờ để làm thẻ BHYT cho con tôi phải xin nghỉ làm, cộng với các khoản chi phí để về quê thì thật khốn khổ", anh Hoàng Văn Long, một công nhân nhập cư ở quận Tân Bình, TP. HCM chia sẻ lo lắng của gia đình.

Về vấn đề giáo dục, trẻ em nhập cư thường nằm ở cuối danh sách ưu tiên tuyển sinh của các trường mầm non và các cấp cao hơn trong hệ thống công lập. Với số lượng các trường công lập thấp hơn rất nhiều so với nhu cầu thực tế, những đứa trẻ này hầu như không bao giờ có được "vé" vào trường công. Không đủ tiền cho con học trường tư, người dân nhập cư thường phải cầu cứu những cách "khác". Phạm Văn Ngọc, một công nhân nhập cư sinh sống tại TP Hồ Chí Minh hơn 10 năm, đã phải mượn giấy khai sinh của con người bạn có hộ khẩu TP.HCM để xin cho con mình một chỗ trong trường công. Kể từ đó, cả người mượn và người cho mượn luôn nơm nớp lo sợ, sợ bị nhà trường phát hiện và sợ cả cho tương lai của đứa trẻ không danh tính.

BHYT trẻ em miễn phí trên toàn quốc & trường mầm non bắt buộc tại khu chế xuất – Từng bước nhỏ vượt qua rào cản Hộ khẩu

3 năm sau Thông báo số 423 / TB-VP, đã có nhiều sự điều chỉnh và cải tiến trong chính sách bảo hiểm y tế. Cùng với việc miễn phí bảo hiểm y tế trên toàn quốc cho trẻ em dưới 6 tuổi, trẻ sơ sinh từ bây giờ sẽ được cấp thẻ bảo hiểm y tế cùng lúc với giấy khai sinh. Theo báo cáo của tổ chức ActionAid năm 2014, hầu hết trẻ em nhập cư hiện đã có thẻ bảo hiểm y tế, và được chấp nhận tại các cơ sở y tế tại TP. HCM.

Cùng với sự cải thiện của các chính sách y tế, từ năm 2008, Sở Giáo dục & Đào tạo TP. HCM có chính sách yêu cầu các khu chế xuất, khu công nghiệp dành ra 5.000 m² đất để xây dựng trường mầm non phục vụ con em công nhân. 6 năm sau đó, trong số 15 khu công nghiệp và khu chế xuất có 4 trường mẫu giáo được xây dựng, 1 trong đó hiện đang hoạt động.

Những bước cải tiến diễn ra thưc sự chậm rãi và cần có sự giám sát và thúc đẩy liên tục không chỉ của chính quyền thành phố, mà còn từ tiếng nói của người dân. Song song đó, không thể quên đi nhiệm vụ nâng cao mức sống và cơ hội việc làm tại những địa phương khác trong cả nước, từ đó giúp giảm áp lực di cư vào TP. HCM và tạo điều kiện cho việc đăng ký hộ khẩu thường trú trở nên dễ dàng hơn.

Permalink to this discussion: http://urb.im/c1508
Permalink to this post: http://urb.im/ca1508hcv