مهاجران افغانستانی و تبعیض آموزشی

مریم امیری
Tehran, 25 August 2015

یکی از مهمترین پرسشهایی که در رابطه با فقر مطرح می شود، «چرخه فقر» و نحوه رها شدن افراد و خانوارها از آن است. امکان تحصیل یکی از موارد حیاتی است که می تواند کودکان خانوارهای فقیر را از گرفتار شدن در چرخه فقر نجات دهد. در ایران مهاجران افغانستانی معمولا بسیار فقیر و دارای کم درآمدترین مشاغل هستند. بسیاری از آن ها نیز به طور غیرقانونی در ایران ساکن شده اند.آن ها علاوه بر تبعیض های قانونی با انواع تبعیض های اجتماعی که از سوی مردم اعمال می شود نیز مواجه هستند. از جمله اینکه بسیاری از مدارس ایران از ثبت نام آن ها سرباز میزنند. به ویژه اگر والدین آن ها مجوزهای لازم اقامت را نداشته باشند. این کودکان بازمانده از تحصیل معمولا همپای والدین خود در خیابان و یا واحدهای تولیدی کار می کنند و درآمد اندکی برای خانواده خود فراهم می آورند. اما «چرخه فقر» ادامه می یابد.

جمعیت دفاع از کودکان کار و خیابان در سال 1382 با هدف محو کامل کار کودکان، شروع به فعالیت کرد. آموزش کودکان خانوارهای فقیر و کودکان مهاجران افغانستانی از فعالیت های مهم این سازمان غیردولتی است. دفتر این سازمان در یکی از محلات فقیرنشین جنوب تهران واقع شده است و کلاس های سوادآموزی نیز همان جا تشکیل می شوند. اهداف و نحوه عمل این سازمان آن را از تبدیل شدن به یک سازمان خیریه ای بازمیدارد. این سازمان علاوه بر برنامه های آموزشی مستقیم، نقد ساختارهای کلان آموزشی که به بازتولید کودکان کار و بازمانده از تحصیل کمک میکند را نیز در برنامه خود قرار داده است. آموزش خانوارهای فقیر و مهاجر برای بالا بردن آگاهی آنها و بهبود کیفیت زیست کودکان از اقدامات دیگر این سازمان است. شیوه آموزشی جمعیت با شیوه های رسمی آموزش در ایران متفاوت است. در این شیوه علاوه بر آموزش خواندن و نوشتن به کودکان، تلاش می شود مهارت های اجتماعی آن ها نیز ارتقا یابد. مثلا بسیاری از امور مربوط به سازمان به صورت مشارکتی انجام می شود.

جمعیت دفاع از نیروهای داوطلب برای آموزش استفاده میکند. همه خدماتی که به کودکان داده میشود کاملا رایگان است. علاوه بر این کتاب و لوازم التحریر کودکان نیز توسط جمعیت فراهم می شود. هم اکنون بیش از 160 دانش آموز 7 تا 18 ساله در جمعیت تحصیل میکنند. که بسیاری از آنها افغانستانی هستند.

جمعیت دفاع از کودکان کار و خیابان در طول بیش از یک دهه فعالیت خود و در شرایطی که فعالیت های مدنی در ایران با سنگ اندازی دولتی روبه روست، توانسته سرمایه اجتماعی قابل توجهی از نیروهای داوطلب و آموزش دیده فراهم آورد. شاید تحت تاثیر چنین تلاشهایی است که اخیرا فرمانی از سوی رهبر ایران صادر شده که کودکان مهاجران افغان حتی اگر غیرقانونی باشند می توانند در مدارس ایران ثبت نام کنند.مطمئنا این تصمیم تبعیض بزرگی علیه کودکان مهاجر برمیدارد، ولی تا زمانی که فقر شدید در میان خانوارها (چه ایرانی و چه مهاجر) وجود دارد، کودکان بازمانده از تحصیل هم وجود خواهند داشت.

Photo: Fararu

Permalink to this discussion: http://urb.im/c1508
Permalink to this post: http://urb.im/ca1508tep