Giải pháp nào cho kiểm soát ngập tại thành phố Hồ Chí Minh?

Tam Nguyen, Người quản lý cộng đồng tại thành phố Hồ Chí Minh
Hồ Chí Minh, 1 Tháng mười hai 2015

Trong hai đêm liên tiếp 15 và 16/09/2015, người dân TP. HCM đã trải qua trận ngập tồi tệ nhất trong nhiều năm, xảy ra sau những trận mưa như trút nước. Nhiều quận huyện, đặc biệt là những nơi vừa ra khỏi khu trung tâm phát triển nhất của thành phố, vẫn còn trong tình trạng ngập nặng cho đến trưa ngày hôm sau đó. Bên cạnh những thiệt hại về nhà cửa, những điểm ùn tắc giao thông trầm trọng, khó khăn khi di chuyển đến công sở và trường học, một điều vô cùng đáng tiếc là một số ít người dân thành phố, trong số đó có trẻ em, đã bị thương và thiệt mạng trong trận ngập này.

Biến đổi khí hậu kết hợp với đô thị hóa tự phát

Theo một chuyên gia trong kiểm soát ngập lụt TP.HCM,
TS. Hồ Long Phi, sự gia tăng mực nước biển do biến đổi khí hậu là một nguyên nhân lớn của trận ngập tồi tệ này, nhưng đó không phải là nguyên nhân duy nhất. Quá trình đô thị hóa chóng mặt không đi kèm với thói quen tốt về kiểm soát ngập lụt, mà lại kéo theo vô vàn thói quen xấu của việc xây dựng nhà bê tông và bê tông hoá nền đất, xả rác ồ ạt xuống các đường cống và kênh rạch nội thành, v.v... chính là một tập hợp các nguyên nhân nghiêm trọng không kém của tình trạng ngập tại TP. HCM

Tình trạng này thậm chí còn tồi tệ hơn khi mà, với những nỗ lực chống ngập rải rác từ năm 2004 với vốn đầu tư chủ yếu chỉ tập trung vào khu trung tâm thành phố, gánh nặng ngập hiện nay đang có dấu hiệu dịch chuyển từ khu vực trung tâm phát triển sang các quận kém phát triển của thành phố, nơi mà nhiều người nghèo đô thị hiện đang sinh sống. Tuy nhiên, câu chuyện về kiểm soát ngập tại TP.HCM không phải hoàn toàn u ám. Một vài biện pháp dài hạn và có hiệu quả đã được khởi xướng, và
Trung tâm điều hành chống ngập nước TP. HCM là một trong số đó. Được thành lập vào năm 2008, Trung tâm có chức năng tham mưu và hỗ trợ chính quyền thành phố trong các chương trình, dự án thoát nước và kiểm soát ngập.

Kiểm soát ngập bằng giáo dục

Thực hiện chức năng của mình, Trung tâm hoạt động khá năng động với các dự án hàng năm. Một ví dụ đáng chú ý là công trình thanh niên năm 2015 của Trung tâm nhằm “cải thiện môi trường các tuyến kênh, rạch góp phần giảm ngập trên địa bàn thành phố”. Với mục đích chính giải toả rác, cỏ, lục bình ú đọng và nạo vét các tuyến kênh rạch nội thành, công trình đã thu hút được 1.200 thanh niên tham gia góp sức trong tháng diễn ra công trình, nhiều người trong số họ là sinh viên các trường đại học trong thành phố. Các dự án tương tự như thế này có thể tạo ra tác động lớn với yêu cầu tài chính tối thiểu, bởi chúng vừa tận dụng được nguồn lực tình nguyện viên trẻ nhiệt tình lại vừa có thể tuyên truyền đến họ ý thức bảo vệ môi trường và chống ngập.

Một nỗ lực đáng chú ý khác của Trung tâm chính là dự án dài hơi nhằm nâng cao nhận thức trong cộng đồng, bao gồm chương trình phát thanh chuyên đề về kiến thức kiểm soát ngập kết hợp với nhiều 'chuyến xe tri thức' cho học sinh đến thăm nhà máy xử lý nước thải Bình Hưng, được xây dựng tại một huyện ngoại thành thành phố. Trong năm 2014, có 27 chuyến xe cho hơn 1000 học sinh đã được tổ chức nhằm giúp các em nhận thấy được tính cấp bách của vấn đề ngập ngay tại thành phố nơi mình sống, và cũng để bắt đầu hình thành trong các em những ý tưởng cho giải pháp trong tương lai.

Trong khi các chính sách và các chiến dịch chống ngập thực tế là rất cần thiết trong việc kiểm soát ngập, cũng như trong hầu hết các vấn đề đô thị khác, các biện pháp giáo dục thực sự mang một tầm quan trọng rất lớn. Thông qua tiếp cận các thế hệ tương lai, các biện pháp giáo dục được kỳ vọng rằng sẽ chuẩn bị sức mạnh trí tuệ và nguồn nhân lực cần thiết để giải quyết vấn đề với các giải pháp hiệu quả hơn và bền vững hơn so với công tác chống ngập rải rác mà thế hệ chúng ta hiện nay đang chạy theo trong vô vọng. Close.

Photo: Tam Nguyen

Permalink to this discussion: http://urb.im/c1512
Permalink to this post: http://urb.im/ca1512hcv